Vyuo vikuu vya umma mbioni kuzuia mgomo wa wahadhiri unaojongea
VYUO VIKUU vya umma vinaendelea na juhudi za dharura kutafuta suluhu ya mzozo wa Mkataba wa Pamoja wa Kazi (CBA) kabla ya wahadhiri kutekeleza tishio lao la kugoma ndani ya siku chache zijazo.
Chama cha Wahadhiri wa Vyuo Vikuu (UASU) kimesisitiza kuwa notisi yake ya mgomo bado ipo na kwamba wahadhiri watasusia kazi Oktoba 2, 2026 ikiwa mazungumzo kuhusu CBA mpya ya kipindi cha 2025 hadi 2029 hayatapiga hatua za kuridhisha.
Katika Chuo Kikuu cha Nairobi, wasimamizi wameanza tena mashauriano na viongozi wa vyama vya wafanyakazi pamoja na Tume ya Mishahara na Marupurupu (SRC) ili kutatua masuala yaliyosalia kuhusu mikataba ya awali ya wafanyakazi.
Chuo hicho kinasema kilikamilisha mazungumzo ya CBA ya miaka 2017 hadi 2021 na vyama vitatu vinavyotambuliwa rasmi, ambavyo ni UASU, KUSU na KUDHEIHA, mwezi Aprili mwaka huu. Baada ya mazungumzo hayo, mikataba hiyo iliwasilishwa kwa SRC kwa ushauri kabla ya kusajiliwa rasmi.
Hata hivyo, SRC ilieleza wasiwasi wake kuhusu baadhi ya marupurupu yaliyopendekezwa, yakiwemo ya nyumba, likizo, vitabu, maprofesa, matibabu ya meno na macho, pamoja na marupurupu ya wafanyakazi wanaoshikilia nyadhifa mbalimbali.
Kutokana na hali hiyo, SRC ilitaka chuo hicho kurekebisha baadhi ya vipengele au kuwasilisha ushahidi unaoonyesha kuwa marupurupu hayo yanaweza kugharamiwa kwa njia endelevu.
Wakati huo huo, vyuo vikuu vya umma vimeeleza kuwa havina uwezo wa kifedha wa kufadhili CBA mpya bila msaada wa ziada kutoka Wizara ya Fedha. Viongozi wa vyuo hivyo wanasema taasisi hizo tayari zinakabiliwa na upungufu wa zaidi ya Sh100 bilioni kutokana na fedha ambazo serikali haijatoa kikamilifu chini ya mfumo mpya wa ufadhili wa wanafunzi.
Mwenyekiti wa Kamati ya Makamu wa Vyuo Vikuu vya Umma, Profesa Daniel Mugendi, amesema ukosefu wa fedha umeweka vyuo katika hali ngumu ya kutekeleza majukumu ya kawaida ya masomo, wafanyakazi na shughuli za uendeshaji.
Kwa upande wake, Katibu Mkuu wa UASU, Dkt Constantine Wasonga, amesema vyuo haviwezi kutegemea karo ya wanafunzi kufadhili mishahara ya wahadhiri. Amesisitiza kuwa serikali ndiyo inapaswa kutoa fedha maalum za kutekeleza CBA mpya.
VYUO VIKUU vya umma vinaendelea na juhudi za dharura kutafuta suluhu ya mzozo wa Mkataba wa Pamoja wa Kazi (CBA) kabla ya wahadhiri kutekeleza tishio lao la kugoma ndani ya siku chache zijazo.
Chama cha Wahadhiri wa Vyuo Vikuu (UASU) kimesisitiza kuwa notisi yake ya mgomo bado ipo na kwamba wahadhiri watasusia kazi Oktoba 2, 2026 ikiwa mazungumzo kuhusu CBA mpya ya kipindi cha 2025 hadi 2029 hayatapiga hatua za kuridhisha.
Katika Chuo Kikuu cha Nairobi, wasimamizi wameanza tena mashauriano na viongozi wa vyama vya wafanyakazi pamoja na Tume ya Mishahara na Marupurupu (SRC) ili kutatua masuala yaliyosalia kuhusu mikataba ya awali ya wafanyakazi.
Chuo hicho kinasema kilikamilisha mazungumzo ya CBA ya miaka 2017 hadi 2021 na vyama vitatu vinavyotambuliwa rasmi, ambavyo ni UASU, KUSU na KUDHEIHA, mwezi Aprili mwaka huu. Baada ya mazungumzo hayo, mikataba hiyo iliwasilishwa kwa SRC kwa ushauri kabla ya kusajiliwa rasmi.
Hata hivyo, SRC ilieleza wasiwasi wake kuhusu baadhi ya marupurupu yaliyopendekezwa, yakiwemo ya nyumba, likizo, vitabu, maprofesa, matibabu ya meno na macho, pamoja na marupurupu ya wafanyakazi wanaoshikilia nyadhifa mbalimbali.
Kutokana na hali hiyo, SRC ilitaka chuo hicho kurekebisha baadhi ya vipengele au kuwasilisha ushahidi unaoonyesha kuwa marupurupu hayo yanaweza kugharamiwa kwa njia endelevu.
Wakati huo huo, vyuo vikuu vya umma vimeeleza kuwa havina uwezo wa kifedha wa kufadhili CBA mpya bila msaada wa ziada kutoka Wizara ya Fedha. Viongozi wa vyuo hivyo wanasema taasisi hizo tayari zinakabiliwa na upungufu wa zaidi ya Sh100 bilioni kutokana na fedha ambazo serikali haijatoa kikamilifu chini ya mfumo mpya wa ufadhili wa wanafunzi.
Mwenyekiti wa Kamati ya Makamu wa Vyuo Vikuu vya Umma, Profesa Daniel Mugendi, amesema ukosefu wa fedha umeweka vyuo katika hali ngumu ya kutekeleza majukumu ya kawaida ya masomo, wafanyakazi na shughuli za uendeshaji.
Kwa upande wake, Katibu Mkuu wa UASU, Dkt Constantine Wasonga, amesema vyuo haviwezi kutegemea karo ya wanafunzi kufadhili mishahara ya wahadhiri. Amesisitiza kuwa serikali ndiyo inapaswa kutoa fedha maalum za kutekeleza CBA mpya.