TCRA yajizatiti ujumuishi kidijitali kwa wenye ulemavu kupitia teknolojia saidizi

DAR ES SALAAM: Mamlaka ya Mawasiliano Tanzania (TCRA) inaendelea na juhudi za kuboresha upatikanaji wa huduma za kidijitali kwa watu wenye ulemavu kupitia Mpango wa Mabadiliko (Change Initiative) chini ya Mradi wa Kuimarisha Taasisi za Sera na Udhibiti wa TEHAMA (iPRIS). Mpango huo unalenga kuhamasisha matumizi na ujumuishaji wa teknolojia saidizi ili kufanya majukwaa ya …

DAR ES SALAAM: Mamlaka ya Mawasiliano Tanzania (TCRA) inaendelea na juhudi za kuboresha upatikanaji wa huduma za kidijitali kwa watu wenye ulemavu kupitia Mpango wa Mabadiliko (Change Initiative) chini ya Mradi wa Kuimarisha Taasisi za Sera na Udhibiti wa TEHAMA (iPRIS).

Mpango huo unalenga kuhamasisha matumizi na ujumuishaji wa teknolojia saidizi ili kufanya majukwaa ya kidijitali yaweze kufikiwa na kutumiwa kwa urahisi zaidi na watu wote.

TCRA inashiriki katika awamu ya nane ya ufuatiliaji wa kundi la iPRIS, inayofanyika Nairobi, Kenya, kuanzia Oktoba 5 hadi 9, 2026.

Mkutano huo wa siku tano wa kubadilishana uzoefu kati ya wataalamu unawakutanisha wawakilishi wa mamlaka za udhibiti na wataalamu kutoka Liberia, Mauritius, Namibia, Sierra Leone, Tanzania na Zimbabwe, pamoja na mashirika ya kikanda ya udhibiti na wenzao kutoka Ulaya.

Lengo ni kupitia maendeleo ya mipango ya mabadiliko inayoendeshwa na nchi husika, kubadilishana uzoefu wa udhibiti na kutafuta suluhisho za vitendo kwa changamoto mpya za kidijitali.

Awamu hiyo ya Nairobi inafuatia mkutano wa kwanza wa kundi hilo uliofanyika Sweden mwezi Mei 2026, ambapo mkazo sasa umewekwa katika kubadili mafunzo na uzoefu uliopatikana kuwa maboresho ya vitendo katika taasisi.

Akizungumzia maendeleo ya Mpango wa Mabadiliko wa TCRA, Mkurugenzi Mkuu wa TCRA, Mhandisi Peter Mwasalyanda, alisema: “Mradi umekamilika kwa asilimia 80, ambapo miezi sita ya kwanza ililenga ushirikishwaji wa wadau na ujumuishaji wa teknolojia saidizi ili kuboresha upatikanaji wa tovuti ya TCRA.”

Alisema juhudi hizo zimeipatia TCRA utambuzi kutoka Shirika la Viwango Tanzania (TBS) kwa kutekeleza kwa vitendo, kwa wakati, Kiwango kipya cha Tanzania kuhusu upatikanaji wa bidhaa na huduma za mawasiliano na TEHAMA kwa watu wenye ulemavu.

“Katika miezi sita ijayo, tutazingatia zaidi ulinganishaji wa viwango (benchmarking) na kutafuta mbinu za kutathmini upatikanaji wa tovuti. Ushirikiano kati ya mamlaka za udhibiti pia utakuwa muhimu katika kufanikisha mpango huu,” alisema.

Aliongeza kuwa mradi huo unaendana na Lengo Mkakati D la TCRA linalolenga kuboresha upatikanaji, gharama na ubora wa huduma za mawasiliano zinazodhibitiwa, hatimaye kukuza zaidi ujumuishaji na ushiriki wa watu wenye ulemavu katika uchumi wa kidijitali.

Wawakilishi wa Tanzania katika mkutano huo ni Mwapwani Mbaraka Mnzava, Sophia Nahoza, Brian Marcus Kalinga na Bernard Frank Mosha, ambao wanashiriki katika utekelezaji wa Mpango wa Mabadiliko wa TCRA unaolenga “Kuimarisha Ujumuishaji wa Kidijitali wa Watu wenye Ulemavu (PwD) kupitia Matumizi na Ujumuishaji wa Teknolojia Saidizi (AT).”

Kupitia mkutano huo wa kubadilishana uzoefu, ujumbe wa Tanzania unashirikisha uzoefu wake na kujifunza kutoka kwa mamlaka nyingine za udhibiti kuhusu mbinu zinazoweza kuimarisha upatikanaji wa huduma za kidijitali na kusaidia utekelezaji wa mpango huo nchini.

Wakati Tanzania ikiendelea kupanua huduma zake za kidijitali, kuhakikisha kuwa watu wenye ulemavu wanaweza kuzifikia na kuzitumia ni muhimu katika kuhakikisha mabadiliko ya kidijitali yanakuwa jumuishi.

Kwa mujibu wa takwimu zilizotajwa na TCRA kutoka Ofisi ya Taifa ya Takwimu (NBS), zaidi ya asilimia 11.2 ya watu wenye umri wa miaka saba na zaidi walikuwa wanaishi na aina fulani ya ulemavu mwaka 2022, hali inayoonesha umuhimu wa kuhakikisha huduma za kidijitali zinapatikana kwa watu wote.

Vikwazo katika muundo wa tovuti na majukwaa ya kidijitali vinaweza kuzuia upatikanaji wa taarifa, elimu, ajira na fursa nyingine.

Teknolojia saidizi, zikiwemo programu za kusoma yaliyomo kwenye skrini (screen readers) na miingiliano ya kidijitali inayozingatia mahitaji ya watu wenye ulemavu, zinaweza kusaidia kukabiliana na changamoto hizo na kuwawezesha watu hao kujitegemea na kushiriki zaidi katika shughuli za kijamii na kiuchumi.

TCRA tayari imeanza kufanya maboresho ya upatikanaji wa huduma kwenye tovuti yake, ambapo mbinu kama hizo zimeripotiwa kuvutia pia taasisi nyingine.

Mamlaka hiyo pia imewashirikisha vyama vya watu wenye ulemavu nchini Tanzania kwa lengo la kuongeza uelewa kuhusu teknolojia saidizi na kuelewa vizuri changamoto wanazokabiliana nazo wanapotumia huduma za kidijitali.

Aidha, zoezi la ukusanyaji wa takwimu linaloendelea linachunguza upatikanaji wa teknolojia saidizi kupitia huduma za mitandao ya simu ili kusaidia kuboresha zaidi huduma hizo.

TBS pia imepokea kwa kuunga mkono juhudi za kukuza matumizi mapana ya majukwaa ya kidijitali yanayoweza kufikiwa na watu wenye ulemavu.

Maendeleo hayo yanaenda sambamba na juhudi nyingine za TCRA za kukuza ujumuishaji.

Kampeni mbalimbali za uhamasishaji kwa umma, zikiwemo **FURSA SANA** na **FUTA DELETE KABISA**, zimejumuisha matumizi ya tafsiri ya lugha ya alama na maandishi ya nukta nundu (Braille) katika kutoa mafunzo ya ujuzi wa kidijitali kwa watu wenye ulemavu katika mikoa mbalimbali, ikiwemo Dar es Salaam, Mtwara na Dodoma.

Kwa pamoja, juhudi hizo zinaonesha umuhimu wa kuhakikisha kuwa mabadiliko ya kidijitali hayaishii katika kupanua mawasiliano pekee, bali pia kuhakikisha huduma za kidijitali zinapatikana na kutumika na kila mtu.

Pia zinaonesha namna taasisi za udhibiti zinavyoweza kuwa mfano kwa taasisi nyingine kwa kuhimiza upatikanaji wa huduma kwa watu wenye ulemavu kuwa sehemu muhimu ya utoaji wa huduma za kidijitali.

Katika mkutano huo wa Nairobi, ujumbe wa TCRA unaendelea kushirikiana na wawakilishi na wataalamu wa mamlaka za udhibiti kutoka Afrika na Ulaya kwa kubadilishana uzoefu na kuchunguza mbinu zinazohusiana na Mpango wake wa Mabadiliko.

Majadiliano hayo yanatoa fursa ya kujifunza kutoka katika mazingira tofauti ya udhibiti na kitaasisi, kuzingatia suluhisho za vitendo kwa changamoto za upatikanaji wa huduma na kubaini mbinu zinazoweza kuendana na mahitaji ya Tanzania.

Mbali na mkutano huo wa ufuatiliaji wa iPRIS, TCRA pia inachunguza fursa zaidi za kufanya ulinganishaji wa viwango na kubadilishana maarifa kuhusu upatikanaji wa huduma za kidijitali.

Maeneo yanayolengwa ni pamoja na mifumo na sera za udhibiti, huduma za wateja na bidhaa za kidijitali zinazoweza kufikiwa na watu wenye ulemavu, pamoja na mbinu za kufanya tovuti, nyaraka za kidijitali na majukwaa ya mtandaoni kuwa jumuishi zaidi.

Mabadilishano hayo yanaweza kusaidia TCRA kubaini mbinu za vitendo zinazoweza kuendana na mazingira ya Tanzania na kuimarisha utekelezaji wa Mpango wake wa Mabadiliko.

Kwa kutumia uzoefu huo na maendeleo yaliyopatikana hadi sasa, TCRA itaendelea kuendeleza na kutekeleza Mpango wake wa Mabadiliko katika miezi ijayo, huku mradi huo ukitarajiwa kukamilika ndani ya miezi sita ijayo.